otyłość u dzieci

Otyłość u dzieci – 3 najczęstsze pułapki i jak sobie z nimi radzić

Wczesne dzieciństwo to najważniejszy czas dla zapobiegania otyłości. Dzieci w tym wieku rozwijają swoje preferencje smakowe, uczą się bawić, chodzić i chętnie naśladują — zarówno zdrowe, jak i niezdrowe zachowania swoich rodziców i otoczenia. Głównym powodem, dla którego dbanie o właściwą wagę u dzieci jest tak ważne, jest to, że z wiekiem wzrasta prawdopodobieństwo utrzymywania się otyłości u dzieci w wieku dorosłym. Naraża to już dorosłą osobę na wysokie ryzyko cukrzycy, nadciśnienia i chorób serca.

W niektórych krajach nadwaga, a w konsekwencji otyłość u dzieci stały się prawdziwą plagą współczesności. W Polsce ten trend nabiera na sile. W Narodowym Programie Zdrowia na lata 2016-2020 otyłość u dzieci uznano za chorobę cywilizacyjną, a jej leczenie za jeden z najważniejszych priorytetów.

Dlatego, jeśli my dorośli nic z nim nie zrobimy, za kilkanaście lat będziemy mieć rzesze otyłych dorosłych.

Jak zapobiec otyłości u dziecka? Jakie najczęstsze błędy są popełniane? Co zrobić, gdy problem z nadwagą już się pojawi? Zapobieganie nadwadze i otyłości u dzieci oznacza dokonywanie wyborów dotyczących sposobu odżywiania się i ćwiczeń realizowanych przez całą rodzinę. Pomaganie dzieciom w prowadzeniu zdrowego stylu życia zaczyna się od rodziców, którzy dają przykład.

Dziewczynka patrząca z wielkim apetytem na kanapkę z warzywami leżącą na stole
Zdrowe jedzenie może być atrakcyjne dla dziecka

Dlaczego dzieci mają nadwagę lub otyłość?

Na nadwagę wpływa wiele czynników. W grę mogą wchodzić nawyki żywieniowe, brak ruchu, genetyka lub też kombinacja tych czynników. W niektórych przypadkach zbyt duży przyrost tkanki tłuszczowej może być spowodowany problemem endokrynologicznym, zespołem genetycznym lub niektórymi lekami. Przeanalizujmy poszczególne czynniki.

Dieta i styl życia

Wiele z tego, co jemy, jest szybkie i łatwe — od tłustych fast foodów po przetworzone i paczkowane posiłki. Niestety często też odpowiada nam pod względem smaku. Zwykle uważamy, że dzień jest tak napięty, że nie ma czasu na przygotowywanie zdrowszych posiłków lub na ćwiczenia. Rozmiary porcji też się zmieniły — są zbyt duże.

Chłopczyk jedzący pączka i sięgający po kolejny pączek leżący na stole
Nadwaga u dzieci najczęściej zaczyna się od złych nawyków żywieniowych

Poza tym współczesne życie to głównie siedzący tryb życia. Nawet najmłodsze dzieci spędzają więcej czasu przed ekranami urządzeń elektronicznych niż aktywnie, bawiąc się na dworze.

Obliczono, że dzieci, które oglądają telewizję dłużej niż 4 godziny dziennie, częściej mają nadwagę w porównaniu z dziećmi, które oglądają o połowę czasu mniej. Jak się okazuje, dzieci, które mają telewizor w swoim pokoju, również częściej cierpią na nadmiar tkanki tłuszczowej.

Ćwiczenia i aktywność fizyczna

Wiele dzieci nie ma wystarczającej aktywności fizycznej. Starsze dzieci i nastolatki powinny codziennie wykonywać co najmniej godzinę umiarkowanych lub intensywnych ćwiczeń, w tym ćwiczeń aerobowych oraz wzmacniających mięśnie i kości. Dzieci w wieku od 2 do 5 lat powinny aktywnie bawić się kilka razy dziennie.

Genetyka

Genetyka może odgrywać rolę w wadze dzieci. Nasze geny pomagają określić typ ciała oraz sposób, w jaki organizm magazynuje i spala tłuszcz. Ale same geny nie są wyjaśnieniem obecnego kryzysu otyłości. Ponieważ zarówno geny, jak i nawyki są przekazywane z pokolenia na pokolenie, wielu dorosłych członków rodziny może zmagać się z nadwagą.

Osoby z tej samej rodziny mają podobne wzorce żywieniowe, poziom aktywności fizycznej i nastawienie do nadwagi. Szanse dziecka na nadwagę dodatkowo wzrastają, jeśli jedno lub oboje rodziców ma nadwagę lub otyłość.

Mama daje dziewczynce wybór pomiędzy zdrową kanapką z warzywami a pączkami
My dorośli powinniśmy nauczyć dziecko dokonywać właściwych wyborów

Dlaczego otyłość u dziecka to problem?

Otyłość naraża dzieci na problemy zdrowotne, które mogą mieć wpływ na ich zdrowie teraz i w przyszłości. Należą do nich poważne schorzenia, (kiedyś uważane za problemy dorosłych) takie jak cukrzyca typu 2, wysokie ciśnienie krwi i wysoki poziom cholesterolu.

Otyłe dziecko narażone jest również na:

  • czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego (w tym wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu i cukrzycę), które rozwijają się w dzieciństwie, mogą prowadzić do chorób serca, niewydolności serca i udaru mózgu w wieku dorosłym,
  • duszność, która utrudnia jakąkolwiek aktywność fizyczną, może pogorszyć objawy astmy lub doprowadzić do jej rozwoju,
  • niespokojny sen lub problemy z oddychaniem w nocy (nawet obturacyjny bezdech senny),
  • problemy z kośćmi i stawami,
  • skłonność do wcześniejszego dojrzewania — dzieci z nadwagą mogą być wyższe i dojrzalsze seksualnie niż ich rówieśnicy, dziewczęta z nadwagą mogą mieć nieregularne cykle miesiączkowe i problemy z płodnością w wieku dorosłym,
  • choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego,
  • problemy emocjonalne (takie jak niska samoocena) i zastraszanie lub odrzucenie przez rówieśników, dzieci niezadowolone ze swojej wagi, mogą być zagrożone zaburzeniami odżywiania, depresją.

Dzieci mające nadmiar tkanki tłuszczowej wyrastają na bardzo otyłych dorosłych. Może to prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca i niektóre nowotwory.

Badania pokazują, że dzieci z prawidłową wagą są zazwyczaj sprawniejsze, zdrowsze, lepiej uczą się i są bardziej pewne siebie. Rzadziej też mają niską samoocenę, czy są prześladowane.

Mam dziecko z nadwagą — co robić?

Noworodek

Jako rodzic możesz zrobić wiele, aby pomóc dziecku osiągnąć zdrowszą wagę. Sprawdź parametry dziecka na tzw. siatkach centylowych (dotyczą długości ciała i masy ciała). Na siatce centylowej wykreślone są linie krzywe, które pokazują, jaki procent dzieci w całej populacji w danym wieku osiąga taką, większą lub mniejszą wartość pomiaru wagi. Pozwala to dostrzec jak bardzo dziecko (jeżeli w ogóle) różni się od większości dzieci w tym samym wieku.

Uśmiechający się tata karmiący małe dziecko łyżeczką
Ważne, aby nie przekarmiać dziecka już od małego

Starsze dziecko

Przede wszystkim zacznij od wysłuchania tego, co dziecko ma do powiedzenia o swojej wadze. Dzieci z nadwagą często wiedzą, że mają problem. Wiek przedszkolny czy wczesnoszkolny to zazwyczaj zderzenie się z nadmierną szczerością rówieśników. Otyłe dziecko musi czuć się wspierane w kontrolowaniu swojej wagi. Niech wie, że je kochasz, bez względu na jego wagę i wszystko, czego chcesz, to aby były zdrowe i szczęśliwe. Sprawdź BMI dla dziecka i parametry na siatkach centylowych, gdy problem już jest duży, zwróć się o pomoc do specjalisty.

Jakie błędy najczęściej popełniamy?

Kluczem do utrzymania zdrowej wagi dzieci w każdym wieku jest podejście do tematu całej rodziny.

Spraw, aby zdrowe nawyki żywieniowe i ćwiczenia były sprawą rodzinną. Zaangażuj swoje dzieci, pomagając im planować i przygotowywać zdrowe posiłki. Zabierz je ze sobą, kiedy idziesz na zakupy spożywcze. Naucz je, jak dokonywać dobrych wyborów żywieniowych.

Małe dziecko siedzące zbyt blisko ekranu telewizora i patrzące na niego z dużą ciekawością
Spędzanie długich godzin przed minitorem lub telewizorem jest uznawane za jeden z powodów nadwagi u dzieci

Staraj się unikać tych typowych pułapek:

  • Nie nagradzaj dzieci za dobre zachowanie ani nie próbuj powstrzymać złego zachowania słodyczami lub smakołykami. Znajdź inne sposoby.
  • Nie zmuszaj do jedzenia. Nawet niemowlęta odwracają się od butelki lub piersi, aby wysłać sygnał, że są syte. Jeśli dzieci są zadowolone, nie zmuszaj ich do jedzenia. Podkreślaj ideę, że powinny jeść tylko wtedy, gdy są głodne. Może to być trudne do zaakceptowania przez miłe ciocie i babcie. Jednak ciocie i babcie wrócą do domów, a Ty zostaniesz z poczuciem, że właśnie zwiększyła się szansa Twojego dziecka na otyłość.
  • Nie zabraniaj całkowicie wszelkich słodyczy i ulubionych przekąsek. Dzieci mogą się buntować i podjadać zakazaną żywność poza domem lub samym ją przemycać. Przez większość czasu podawaj zdrową żywność i od czasu do czasu oferuj „zakazany” smakołyk.

Nadwaga u dziecka — kroki do sukcesu

Oto 5 kluczowych sposobów, które pomogą Twojemu dziecku osiągnąć zdrową wagę:

Bądź dobrym wzorem do naśladowania

Jednym z najlepszych sposobów na zaszczepienie dziecku dobrych nawyków jest bycie dobrym wzorem do naśladowania. Dzieci uczą się na przykładzie. Jednym z najskuteczniejszych sposobów na zachęcenie dziecka do aktywności i zdrowego odżywiania jest zrobienie tego samemu.

Daj dobry przykład, wybierając się na spacer lub przejażdżkę rowerem, zamiast oglądać telewizję lub surfować po Internecie. Zabawa w parku lub pływanie z dziećmi pokazuje, że aktywność to świetna zabawa. Taka zmiana stylu życia może dobrze wpłynąć na Wasze relacje.

Wszelkie zmiany, jakich dokonasz w diecie i stylu życia dziecka, będą o wiele bardziej prawdopodobne, jeśli zostaną przez nie zaakceptowane, jeśli będą niewielkie i dotyczą całej rodziny.

Bądź aktywna

Kluczową częścią osiągnięcia i utrzymania prawidłowej wagi, zwłaszcza dla dzieci, jest aktywność fizyczna. Spala kalorie, wzmacnia kości i mięśnie oraz pomaga dzieciom dobrze spać w nocy i zachować czujność w ciągu dnia.

Rodzina spędzająca aktywny czas na śniegu
Dziecko czepie wzór z rodziców

Dobre nawyki wypracowane w dzieciństwie pomagają nastolatkom utrzymać prawidłową wagę, a aktywne dzieci mają większe szanse stać się sprawnymi dorosłymi.

Aby zwiększyć poziom aktywności dziecka:

  • Ogranicz czas oglądania telewizji. Rekreacyjny czas przed ekranem — przed telewizorem, komputerem, tabletem lub smartfonem — powinien być ograniczony do nie więcej niż 2 godzin dziennie dla dzieci w wieku powyżej 2 lat. Dzieci poniżej 2 roku życia nie powinny w ogóle spędzać czasu przed ekranem.
  • Podkreślaj aktywność, a nie ćwiczenia. Dzieci powinny być umiarkowanie lub energicznie aktywne przez co najmniej 1 godzinę dziennie. Nie musi to być zorganizowany program ćwiczeń — celem jest ruch. Swobodne zabawy — takie jak zabawa w chowanego, berka lub skakanka — mogą być świetne do spalania kalorii i poprawy kondycji. 
  • Znajdź zajęcia, które lubi Twoje dziecko. Na przykład, jeśli Twoje dziecko ma skłonności artystyczne, wybierzcie się na wycieczkę przyrodniczą, aby zebrać liście i kamienie, z których dziecko może zrobić kolaż. Jeśli Twoje dziecko lubi się wspinać, udaj się do najbliższej ścianki wspinaczkowej lub plac zabaw na otwartym powietrzu. Jeśli Twoje dziecko lubi czytać, wybierz się na spacer lub przejażdżkę rowerem do pobliskiej biblioteki po książkę. Z dzieckiem w wieku przedszkolnym masz sporo możliwości.

Możesz połączyć przyjemne z pożytecznym przyprowadzając je do ZOOLANDII. Taki plac zabaw pozwoli spędzić fantastyczny czas na szalonej zabawie, która zapewni mnóstwo ruchu. 

logo Zoolandia limonka + różowy
Dzieci bawiące się w basenie z piłkami - Najlepsze Urodziny Twojego Dziecka

Ważne: Dzieci z dużą nadwagą nie muszą ćwiczyć więcej niż dzieci szczuplejsze. Ich dodatkowa masa ciała oznacza, że ​​będą naturalnie spalać więcej kalorii przy tej samej aktywności.

Aktywność może być podzielona na kilka etapów – 5 lub 10 minut aktywności w ciągu dnia może być tak samo dobry jak godzinna bieganina wokół huśtawki.

Młodszym dzieciom może przybrać formę aktywnej zabawy, takiej jak gry w piłkę, zabawy w gonitwę, jazda na hulajnodze, korzystanie z huśtawek na placu zabaw, drabinek do wspinania i huśtawek.

Dzieci w wieku szkolnym dobrze bawiące się w tunelu na placu zabaw
Dobra zabawa w ruchu jest nie tylko przyjemna, ale też zdrowa

W przypadku starszych dzieci może to obejmować jazdę na rowerze, deskorolkę, chodzenie do szkoły piechotą, skakanie, pływanie, taniec i sztuki walki. Nie zmuszaj do konkretnej formy ruchu. Bardziej prawdopodobne jest, że będą aktywne, jeśli pozwolisz im wybrać rodzaj aktywności, z którą czują się komfortowo. Zmiana stylu życia wcale nie musi być bolesna.

Jeśli Twoje dziecko ma nadmiar tkanki tłuszczowej, a nie jest przyzwyczajone do aktywności, zachęć je, aby zaczęło od tego, co potrafi, w czasie, w którym jest w stanie się ruszać. Z czasem niech wydłuża ruch do 60 minut dziennie.

Spacery lub jazda na rowerze na krótkich dystansach zamiast korzystania z samochodu lub autobusu to świetny sposób na wspólną aktywność w rodzinie. Zaoszczędzisz też pieniądze.

Porcje dla dziecka, a nie wielkości dziecka…

Staraj się unikać karmienia dziecka dużymi porcjami. Dobrą zasadą jest rozpoczynanie posiłków od małych porcji i pozwalanie dziecku prosić o więcej, jeśli nadal jest głodne.

Nie zmuszaj dziecka do zjedzenia wszystkiego z talerza lub zjedzenia więcej, niż chce.

Tata na siłę karmiący kanapką kilkuletnią dziewczynkę
Nie karm dziecka na siłę!

Nie podawaj dziecku posiłków na talerzach przeznaczonych dla dorosłych, ponieważ zachęca to do zjadania większych porcji.

Jedz zdrowe posiłki

Dzieci, podobnie jak dorośli, powinny codziennie zjadać 5 lub więcej porcji owoców i warzyw. Są one doskonałym źródłem błonnika oraz witamin i minerałów. Nie powinno to być zbyt trudne, ponieważ prawie wszystkie formy owoce i warzywa wliczają się do tych 5 porcji, w tym świeże, konserwowe, mrożone i suszone, świeże soki, koktajle (nie wszystkie do 1. roku życia).

Należy jednak pamiętać, że niesłodzony 100% sok owocowy, sok warzywny, smoothie czy koktajl może liczyć się tylko jako maksymalnie 1 porcja z polecanych 5. 

Łączna suma napojów typu sok owocowy, warzywny i koktajle nie powinna przekraczać 150 ml dziennie, czyli małej szklanki.

Mama z córką ubrane w czerwone fartuszki wspólnie gotują zdrowe danie
Wspólne przygotowywanie zdrowych posiłków może być niezłą frajdą

Ważne: Kiedy owoce są miksowane lub wyciskane, uwalniają cukry. Zwiększa to ryzyko próchnicy zębów, dlatego najlepiej pić soki owocowe lub koktajle podczas posiłków.

Nie kupuj dziecku wysokotłuszczowych i bogatych w cukier produktów, takich jak słodycze, ciasta, herbatniki, niektóre słodkie płatki zbożowe oraz słodzone cukrem napoje gazowane. Są prostą drogą do zwiększania masy ciała. Te produkty spożywcze i napoje są nie tylko wysokokaloryczne, ale też ubogie w składniki odżywcze. Oprócz kalorii zwykle nie dostarczają nic cennego, a są przyczyną częstego głodu (i oczywiście z czasem powodują nadwagę, a później otyłość u dziecka).

Staraj się, aby Twoje dziecko pobierało większość kalorii ze zdrowej żywności, takiej jak owoce i warzywa, oraz produkty bogate w skrobię, takie jak produkty pełnoziarniste.

Wprowadź od najmłodszych lat modę na picie wody.

Mniej czasu przed ekranem i więcej snu

Pomóż swoim dzieciom unikać zbyt długiego siedzenia i leżenia, ponieważ zwiększa to prawdopodobieństwo przybierania na wadze. Ogranicz też ilość czasu spędzanego przez Twoje dziecko na nieaktywnych rozrywkach, takich jak oglądanie telewizji, granie w gry i granie na urządzeniach elektronicznych. Eksperci twierdzą, że dzieci nie powinny oglądać telewizji dłużej niż 2 godziny dziennie.

Ważne: Usuń wszystkie ekrany (w tym telefony komórkowe) z sypialni dziecka na noc.

Po godzinach spędzonych na siedzeniu w szkole dzieci siedzą przed monitorem?

Dobry sen pomaga dzieciom zachować szczupłą sylwetkę. Wykazano, że dzieci, które nie mają zalecanej ilości snu, częściej mają nadwagę. Im mniej dzieci śpią, tym większe ryzyko otyłości. Brak snu może również wpływać na ich nastrój i zachowanie.

Jak zapobiegać nadwadze i otyłości u dzieci w różnym wieku?

Dodatkowe zalecenia dla dzieci w każdym wieku:

  • Od urodzenia do roku. Oprócz wielu korzyści zdrowotnych, karmienie piersią może zapobiegać nadmiernemu przybieraniu na wadze.
  • Wiek od 1 do 5 lat. To świetny czas na rozpoczęcie dobrych nawyków. Pomóż dziecku kształtować preferencje żywieniowe, podając różnorodne zdrowe potrawy. Zachęcaj dzieci do aktywności, która jest naturalna w tym wieku.
  • Wiek od 6 do 12 lat.  Zachęcaj dzieci do codziennej aktywności fizycznej, zarówno poprzez uczestnictwo w treningach wybranej przez dziecko dyscypliny, jak i grę i zabawę podczas przerwy. Zadbaj o aktywność swoich dzieci w domu dzięki codziennym czynnościom, takim jak zabawa na świeżym powietrzu lub rodzinne spacery. Niech bardziej angażują się w dokonywanie dobrych wyborów żywieniowych.
  • Wiek od 13 do 18 la. Naucz nastolatki, jak przygotowywać zdrowe posiłki i przekąski w domu. Zachęć je do dokonywania zdrowych wyborów poza domem i do aktywności na co dzień.
  • W każdym wieku: skróć czas spędzany przed telewizorem, telefonem, komputerem i grami oraz zniechęcaj do jedzenia przed ekranem. Podawaj różnorodne zdrowe potrawy. Jedzcie razem rodzinne posiłki tak często, jak to możliwe. Zachęcaj dzieci do codziennego zjadania śniadania, co najmniej pięciu porcji owoców i warzyw dziennie i ogranicz napoje słodzone cukrem.
dzieci dobrze bawiące się na placu zabaw na świeżym powietrzu
Ruch to jeden z warunków dobrego zdrowia i zdrowej wagi
Źródła:

Otyłość i nadwaga u dzieci — coraz większy problem, coraz mniej skuteczne działania, opublikowane na stronie NIK, 16 GRUDNIA 2021

Helping Your Child Who is Overweight, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Disease

Childhood obesity, Mayo Clinic, 5 grudnia 2020

Early Child Care Obesity Prevention Recommendations: Complete List, Harvard T.H. Chan School of Public Health

Preventing Obesity in Children, Teens, and Adults, Johns Hopkins Medicine

zabawy andrzejkowe dla dzieci

Zabawy andrzejkowe dla dzieci – 7 pomysłów na domowe przyjęcie andrzejkowe

Zbliża się jeden z najbardziej szalonych wieczorów w roku – Andrzejki. To świetna okazja do zabawy, nie tylko dla dorosłych. To również okazja do zajęcia dzieci czymś ciekawym i kreatywnym oraz świetny sposób na integrację. Zabawy andrzejkowe dla dzieci są wręcz idealnym środkiem do połączenia rozwijających

Oczywiście, mało kto może sobie pozwolić na to, aby w wieczór andrzejkowy zaprosić mnóstwo dzieci.

Dlatego przygotowaliśmy dla Ciebie zabawy andrzejkowe dla dzieci. Zabawy te możesz wykorzystać, jeśli planujesz zorganizować taką zabawę w domu. 

Oprócz gotowych propozycji zajęć, podamy Ci również kilka zasad, które pomogą Ci uniknąć ryzykownych, a nawet niebezpiecznych sytuacji. Dowiesz się też czego unikać, aby przyjęcie było udane. 

W co się bawić w Andrzejki, czyli zabawy andrzejkowe dla dzieci

Co dzieci chciałyby robić w wieczór andrzejkowy? Czy wystarczy sama zabawa połączona z wróżeniem? A może połączyć szaleństwo i tańce z czymś kreatywnym? Sklepy hobbystyczne oferują sporo materiałów do tworzenia.

Jeśli przyjęcie jest dla kilku dzieci, do pracy można wykorzystać stół kuchenny. Jeśli zbierze się większa grupka dzieci, masz do wyboru jeszcze podłogę. Oczywiście oszacuj wcześniej, czy zabawa jej nie zagrozi.

Dobra rada: staraj się unikać czegokolwiek z brokatem, chyba że naprawdę nie masz nic przeciwko lub masz świetny odkurzacz. 

Dzieci bawiące się na przyjęciu andrzejkowym
Jeśli Twoje dziecko jest wystarczająco duże, może przygotować dekoracje

A co z jedzeniem?

Zabawy andrzejkowe dla dzieci to nie wszystkie atrakcje tego wieczoru. Przygotowanie czegoś do jedzenia nie dość, że sprawia wiele przyjemności, to jeszcze wiąże się z możliwością przygotowania  uroczystej uczty. Możesz kupić gotowe zestawy np. do robienia czekoladowych lizaków, nadziewanych babeczek, po doskonałe pizze.

Możesz również wyszukać dobry, prosty przepis, wydrukować go, zalaminować i poprosić dzieci o odmierzenie własnych składników. Wszystko zależy od inwencji i Twoich możliwości (np. miejsca, opieki) oraz czasu.

Uwaga! – wypadek na horyzoncie…

Przygotuj się na poślizgnięcia, łzy i trochę brudnej podłogi.

Pamiętaj, że dzieci uwielbiają zabawę i mogą się doskonale bawić… do pewnego momentu. Dlatego warto mieć coś „odłożonego” na wypadek, gdyby sytuacja wymknęła się spod kontroli (ciasteczka się nie udały, wszystkie balony pękły, a wosk nie chciał współpracować) lub dzieci najzwyczajniej w świecie się znudziły.

Śmiejące się dziecko na udanym przyjęciu
Organizując przyjęcie w domu miej na uwadze, że dzieci szybko się nudzą

W co się bawić na przyjęciu andrzejkowym dla dzieci? Oto kilka ciekawych pomysłów na zabawy i wróżby andrzejkowe dla dzieci:

1. Wyścig z butów

Potrzebne materiały:

  • buty lub kapcie dzieci

Tę tradycyjną andrzejkową wróżbę znają wszyscy! Polecamy nieco ją zmodyfikować. Na początku ustalamy przepowiednię np. kto najbardziej urośnie w przyszłym roku lub kto będzie miał nowe hobby. Dzieci ustawiają buty/kapcie w rządek prowadzący do drzwi od przeciwległej ściany pokoju. Osobie, której but dotrze do drzwi jako pierwszy, spełni się wypowiedziana wcześniej wróżba. 

2. Celowanie w wróżbę

Potrzebne materiały:

  • plakat z kotem lub innym zwierzakiem
  • plastelina
  • szalik do zawiązania oczu

Ta zabawa wymaga nieco więcej przygotowań, ale dzieci będą zachwycone. Potrzebny jest plakat z kotem lub innym “czarodziejskim” zwierzakiem. Zostanie on użyty jako „plansza do gry” na ścianie. Kulki plasteliny będą pełnić rolę przypinek (w wersji dla starszych dzieci, można zastosować kolorowe przypinki do tablic korkowych). Na kartce zapisujemy listę części ciała kota i pasujące do nich wróżby np.

lewe oko kota = wkrótce poznasz kogoś niesamowitego,
prawe oko kota = ktoś o zielonych oczach cię lubi
lewe ucho kota = będziesz mieć niespodziewanego gościa itd.

Jedno po drugim, dzieci z zawiązanymi oczami prowadzone są do plakatu i starają się przykleić do niego plastelinę. Następnie odczytywana jest wróżba.

Dzieci w różnych przebraniach malują sobie nawzajem twarze

3. Kim będę, czyli magiczne kubeczki przyszłości

Potrzebne materiały:

  • karteczki z nazwami zawodów
  • papierowe kubeczki jednorazowe (1 kubeczek dla 1 dziecka)

W tej zabawie przygotowane na małych karteczkach nazwy zawodów (np. sprzedawca, policjant, malarz) umieszczamy pojedynczo pod papierowymi kubeczkami. Każde dziecko losuje kubeczek, a odwracając go wyciąga karteczkę z nazwą przyszłego zawodu. Można rozszerzyć tę zabawę o komentarz dziecka na temat tego jak będzie wyglądała jego praca. 

4. Lanie wosku – zabawa andrzejkowa na wyobraźnię

Dziecko stojące na dywanie w otoczeniu zapalonych świec, przygotowane do zabaw andrzejkowych
Lanie wosku to jedna z tradycyjnych wróżb andrzejkowych

Potrzebne materiały:

  • wosk (do roztopienia w garnuszku lub z palących się świec)
  • miska z wodą
  • klucz z dużą dziurką
  • papierowe ręczniki

To jedna z klasycznych wróżb andrzejkowych, którą uwielbiają wszyscy, bez względu na wiek. Ważne: wymaga nadzoru osób dorosłych, bez względu na to, czy do wróżb użyjecie wosku roztopionego w rondelku, czy bezpośrednio ze świec. 

Każde dziecko z pomocą dorosłego przelewa wosk do miski z zimną wodą przez klucz z dużą dziurką.

Andrzejkowe zabawy z użyciem wosku to nie tylko okazja do uruchomienia wyobraźni, ale też zaznajomienie dzieci z zasadą działania ciepła na zmianę postaci parafiny. 

Dorosła osoba podgrzewa wosk nad świecą aby wlać go do wody

Gdy wosk stwardnieje w wodzie, należy delikatnie osuszyć powstały kształt papierowym ręcznikiem. Dziecko mówi na głos z czym kojarzy mu się jego parafinowy kształt. Skojarzenie wskazuje wróżbę na najbliższy czas (np. samochód wróży wyjazd, domek – gościi, jabłko – bogactwo).  

Inna wersja tej wróżby:

Po osuszeniu kształtów dzieci organizują swój własny teatr cieni, w którym odgadują kształty pojawiające się na ścianie (kształty pojawią się przy zgaszonym świetle i zapalonej lampce).

5. „Wrzuć grosik do studni”

Potrzebne materiały:

  • duże naczynie z wodą (najlepiej miska)
  • 1-groszowe monety w liczbie 1 grosz dla 1 dziecka

Proste wróżby andrzejkowe wcale nie muszą być nudne! Ta zabawa nie wymaga specjalnych przygotowań i jest łatwa do przeprowadzenia. Na środku pokoju ustaw duże, stabilne naczynie z wodą (np. miskę). Każde dziecko dostaje 1 grosz. Staje tyłem do naczynia i wymyśla sobie życzenie. Następnie wypowiada zaklęcie:

„Abrakadabra, czarów moc
niech me życzenie spełni noc”

i rzuca grosz za siebie, próbując trafić w naczynie. Jeśli moneta wpadnie do wody, jest szansa na spełnienie życzenia.

6. Ciastko z wróżbą – zabawa kulinarna

Zabawy andrzejkowe dla dzieci to nie tylko tradycyjne wróżby. Pieczenie ciasteczek z wróżbą w środku to całkiem nietypowa zabawa andrzejkowa dla dzieci, która również przypadnie do gustu małym gościom.

Jednak jeśli Twoje dziecko zaprosiło 2-3 osoby, jesteście w stanie to wykonać.

Ciastka z wróżbą są łatwiejsze do zrobienia, niż mogłoby się wydawać. A na dodatek dzieci mogą tworzyć własne wróżby! 

Potrzebne składniki:

  • ¼ szklanki mąki pszennej
  • 1 białko jajka
  • 1/8 łyżeczki ekstraktu waniliowego
  • 2 łyżki cukru pudru
  • 1 szczypta soli
Ciasteczka z wróżbą leżące na stole. Z jednego ciasteczka wystaje wróżba.
Ciasteczka z wróżbą to bardzo atrakcyjny sposób na wróżenie

Przygotowanie:

1.Dzieci zapisują wróżby na małych paskach papieru, rolują je i odkładają na bok. 
2.Rozgrzej piekarnik do 180°C. Przykryj dwie blachy papierem do pieczenia. 
3. Białko i wanilię ubij (ale nie na sztywno). 
4. Mąkę, sól i cukier przesiej i zmiksuj z białkiem jajka.
5. Na jednej z przygotowanych blach wylewaj łyżeczką ciasto w odległości co najmniej 10 cm od siebie. Przechylaj blachę tak, aby ciasto rozlało się tworząc okrągły kształt  o średnicy około 7 cm. Postaraj się, aby ciasto było jak najbardziej okrągłe i równe.

Dwie dziewczynki z czapkami kucharskimi na głowach mieszają w kuchni składniki na ciasto
Przygotowując ciasteczka z dziećmi zorganizuj miejsce pracy

6. Piecz przez około 5 minut lub do momentu, gdy ciasteczko zrumieni się na zewnętrznej krawędzi a środek pozostanie blady. Podczas pieczenia jednego arkusza przygotuj już drugi.
7. Umieść złożone ciasteczko na blacie i używając krawędzi szklanki, zagnieć złożoną krawędź w dół, aż ciastko się złączy, a Ty uzyskasz niepowtarzalny kształt ciasteczka z wróżbą.

Jakie wróżby można włożyć do ciasteczek?

  • Podskocz 3x na prawej nodze, a jutro wydarzy się coś ciekawego.
  • Uśmiechnij się do osoby po lewej stronie, a zobaczysz co zrobi.
  • Dzisiaj jest Twój dzień!
  • Już wkrótce Twój problem zniknie.
  • Czeka Cię pewna nagroda.
  • Podskocz 3x. Jeśli tego nie zrobisz, jutro będziesz mieć pecha.
  • Uśmiechnij się do pierwszej spotkanej osoby.
  •  Wkrótce wygrasz jakąś nagrodę!
  • W przyszłym tygodniu otrzymasz miły prezent.

Przeraża Cię pieczenie z dziećmi? Skorzystaj z niekulinarnej wersji ciasteczek z wróżbą z wykorzystaniem balonów.

Śmiejące się dziecko z zawiązanymi oczami jest prowadzone przez osobę przebraną za klauna.
Przebijanie balonów z wróżbą będzie na pewno świetną zabawą i niemałym wyzwaniem!

Balony z wróżbą

Potrzebne materiały:

  • różnokolorowe balony
  • paski papieru z wróżbami
  • sznureczki do zaczepienia balonów
kolorowe baloniki

W tym przypadku wcześniej przygotowane na małych paskach papieru wróżby, umieszczane się w balonach przed ich napompowaniem. Napompowane balony z wróżbami przyczepiamy na sznurku w jednym miejscu. Dzieci pojedynczo, mając zawiązane oczy, są prowadzone do balonów. Otrzymaną szpilką próbują przekłuć balon z wróżbą. Następnie każde dziecko odczytuje na głos swoją wróżbę.

7. Tajemnicze kleksy

Dziecko maluje farbami przy użyciu rąk

Potrzebne materiały:

  • kartki papieru (A4)
  • farby

Każde dziecko maluje farbą sam środek swojej kartki na wybrany kolor. Następnie ostrożnie składa kartkę na pół, dociskając plamę z farby, aby rozlała się na kartce. Po rozłożeniu kartki, dziecko odkłada ją na bok do wyschnięcia (na kilka minut).

Gdy kleksy z farby będą już na tyle suche, że nie będą się rozlewały, każde dziecko próbuje odszyfrować jaki kształt pojawił się na ich kartce. Dzieci nadają kształtom znaczenie np. zwierzątko może oznaczać, że w niedalekiej przyszłości dziecko będzie miało pupila. 

Jak zorganizować wieczór andrzejkowy dla dzieci w domu?

Wielu rodziców zniechęca pomysł organizowania jakiejkolwiek imprezy dla dzieci w domu. Niezależnie od tego, czy chodzi o hałas, bałagan, chaos czy tłum dzieciaków. Niektórzy rodzice wolą po prostu by przyjęcie andrzejkowe dla dzieci zorganizował ktoś poza domem.

Jeśli również masz takie obawy, możesz przygotowanie i samo przeprowadzenie całego przyjęcia powierzyć w ręce osób, które są na takie wyzwania przygotowane.

W ten sposób ominą Cię problemy z zabrudzonymi meblami, nie będziesz musiała sprawować kontroli nad bałaganem, zniszczeniami czy niebezpiecznymi sytuacjami. Bądźmy szczerzy, przyjęcie andrzejkowe dla dzieci w domu nie zawsze przebiega tak, jakbyśmy się tego spodziewali. 

Oto nasze wskazówki, jak zorganizować (udane) przyjęcie dla dzieci w domu.

1. Nie zapraszaj zbyt wielu dzieci

Nie daj się skusić, aby zaprosić dużo dzieci. Jeśli Twoje dziecko jest w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, jesteście jeszcze na etapie imprez klasowych all inclusive. Mocne przyjaźnie zaczną się tworzyć dopiero w późniejszym czasie. Na razie, dopóki obecni są przyjaciele, Twoje dziecko jest szczęśliwe.

Co zrobić, jeśli tych przyjaciół jest zbyt wielu aby pomieścił ich Wasz dom? Możesz skorzystać z lokalnej sali zabaw, która organizuje takie przyjęcie andrzejkowe dla dzieci.

Duża przestrzeń, bezpieczeństwo i sprawdzone pomysły to znak rozpoznawczy naszej Zoolandii. Co roku organizujemy zabawę andrzejkową dla najmłodszych.

Jeśli skorzystasz z tej opcji, liczba gości przestaje być jakimkolwiek problemem.

Mała szczęśliwa dziewczynka posyła buziaka do kamery

2. Zaproszenia

Pomóż dziecku rozdać zaproszenia, ale niech zrobi to z rozwagą (jeżeli organizujesz zabawy andrzejkowe dla przedszkolaków, przejmij obowiązek zapraszania dzieci). Nauczyciele często mówią, jak bolesny jest widok dzieci, które zostały pominięte przy zapraszaniu na imprezę. Dlatego znajdź na to czas poza szkołą.

Wysyłanie SMS-ów lub e-maili do rodzica jest dobrym pomysłem (wtedy też najprawdopodobniej uzyskasz szybszą odpowiedź). Jeśli dobrze się czujesz w social mediach, zorganizuj zamknięte wydarzenie na Facebooku. To powinno też przyspieszyć decyzję rodziców o uczestnictwie ich dzieci w przyjęciu – odpowiedzi pozytywne bardziej motywują do podjęcia własnej decyzji.

3. Ustal plan z dzieckiem

Porozmawiaj wcześniej ze swoim dzieckiem o tym, jaki rodzaj przyjęcia może mu się spodobać. Nie rób tego zbyt wcześnie, aby dziecko wyrosło z tego pomysłu, zanim do dojdzie do jego realizacji (2 miesiące w życiu dziecka to dużo, raz bohaterką życia jest Elsa, innym razem Pinky Pie).

Dowiedz się, czy Twoje dziecko oprócz wróżb typu lanie wosku chciałoby jakieś gry (zabawa andrzejkowa nie musi przecież składać się z samych wróżb andrzejkowych!).  Dowiedz się, jakie gry lubi, zachęć do sporządzenia listy.

Takie podejście da Ci również pojęcie o tym jak duże muszą być przygotowania, ile czasu potrzebujesz na nie poświęcić i jaki będzie przybliżony koszt.

Grupka dzieci odbija umoczone w farbie dłonie na szybie okna

4. Niech przyjęcie będzie krótkie

2 godziny to czas w zupełności do zaakceptowania. Nie daj się skusić, żeby go wydłużyć. 

5. Zabezpiecz swoje zwierzaki

Zwierzęta boją się hałasu i nagłych ruchów. Dlatego często mają problem z małymi dziećmi. Gdy dochodzi do tego mnóstwo obcych osób, u zwierząt pojawia się stres. To naprawdę nie fair ani w stosunku do dzieci, ani zwierząt.

Nie wystarczy mieć nadzieję, że możesz zamknąć psa czy kota w innym pokoju (dzieci na pewno będą chciały „iść zobaczyć”). Postaraj się oddać zwierzęta na przechowanie na kilka godzin. Niech wrócą, gdy brokat po zabawie opadnie.

6. Dobrze zacznij

Sześć dziewczynek przebranych za księżniczki pozuje do zdjęcia
Przebrania to atrakcyjny element każdej dziecięcej imprezy

Pierwsze 10 minut będzie najtrudniejsze, ponieważ będziesz witać się z rodzicami i do znudzenia powtarzać im czas zakończenia imprezy. Niektóre dzieci będą nieśmiałe, inne nadmiernie podekscytowane.

Przygotuj wcześniej coś, co Twoje dziecko może zrobić ze swoimi gośćmi, a co nie wymaga Twojego stania nad nimi i pilnowania ich. Może to być gra lub łamigłówka, przygotowanie stołu. Możesz też przydzielić dzieciom małe zadania – to dobry sposób na zapobieganie chaosowi.

7. Przygotuj proste jedzenie

Imprezowe menu może składać się ze standardów typu kanapki, chipsy, paluszki. Możesz też dodać coś ze zdrowej alternatywy jak owoce. Wieczorny posiłek może składać się z pizzy lub łatwego do przygotowania dania z makaronu.

Zapytaj rodziców gości, czy ich dzieci są uczulone na jakiekolwiek produkty.

Nie przygotowuj góry jedzenia! Dzieci nie jedzą na imprezach tyle, co dorośli, a Ty zostaniesz ze stołem pełnym jedzenia na najbliższy tydzień. 

Trzy muffinki z kremem stojące na stole, przygotowane na gry i zabawy andrzejkowe dla dzieci
Zaplanuj menu tak, aby przygotowania Cię nie przerosły

10. Trzymaj aparat pod ręką

Spróbuj zrobić dobre zdjęcie każdego dziecka – to będzie miła pamiątka. Postaraj się, mimo wielu obowiązków, również uchwycić najważniejsze i najzabawniejsze momenty imprezy. Pokaż rodzicom gości jakie wróżby andrzejkowe przygotowaliście.

Tak, będzie głośno. Tak, ktoś bez wątpienia zrobi coś, na co nie możesz się przygotować.  Jednak wspólne imprezy to świetny sposób na zapewnienie swojemu dziecku wchodzenia w interakcję z innymi dziećmi.

Co prawda mieszkając w bloku Twoje możliwości pomieszczenia dużej grupy dzieci są wręcz minimalne, ale taka domowa impreza to i tak zawsze dodatkowa możliwość zapewnienia pociechom wielu wspomnień. 

Zanim obiecasz swojemu dziecku, że przygotujesz dla niego w domu imprezę andrzejkową, przemyśl kilka podstawowych rzeczy:

  • Czy musisz udostępnić dzieciom więcej niż jeden pokój? 
  • Czy każde z dzieci może zabrać ze sobą coś, co pasowałoby do tematu Andrzejek? (swoje propozycje na proste wróżby andrzejkowe)
  • Czy Twoje dziecko chciałoby, aby goście przyszli w przebraniach? 

A jeśli nie chcesz się bawić w organizację przyjęcia?

Wielu rodziców zniechęca pomysł zorganizowania imprezy w domu.

Bez względu na to czy są to zabawy andrzejkowe dla dzieci, urodziny, czy inna okazja. Szczególnie jeśli gośćmi są przedszkolaki (zabawy andrzejkowe dla przedszkolaków mogą wiązać się z dodatkowymi przeszkodami jak brak zainteresowania proponowanymi zabawami…).

Niezależnie od tego, czy chodzi o hałas, bałagan, chaos czy tłum, niektórzy dorośli wolą po prostu powierzyć zadanie organizacji zabawy komuś innemu. Z jednej strony nie ma się co dziwić – koszty przygotowanej przez salę zabaw imprezy nie są wcale wyższe od tego co wydasz w domu, a wartością dodaną są nowi przyjaciele. W większym gronie zabawy andrzejkowe dla dzieci będą atrakcyjniejsze i ciekawsze.

Nie masz czasu, miejsca i chęci do tego, aby przygotować imprezę andrzejkową dla dzieci?

Mamy proste rozwiązanie: organizujemy imprezę andrzejkową, która zachwyci Twoje dziecko, a Tobie da 3 godziny odpoczynku od planowania przed, gotowania w trakcie i zmywania po.    

4 obrazki przedstawiające atrakcje jakie wiążą się z uczestnictwem dziecka w Andrzejkach w sali zabaw zoolandia: animator, pizza, słodycze i napoje

Jeśli już zorganizowałaś w domu wspaniałą imprezę dla dzieci i masz kilka wskazówek, napisz nam, co się sprawdziło i co Ci się w tym podobało. Daj nam znać w komentarzu poniżej – uwielbiamy, gdy ktoś się z nami dzieli (dotyczy również czekolady).